Ayırıcı Tanı: “Yanlış Olanı Bulmak”

Akut/acil karın ağrısı tek bir hastalıktan kaynaklanmaz. Neden olan hastalıklar çok çeşitlidir ve bazı durumlarda ölümcül olabileceği gibi kendiliğinden de iyileşebilir. Tüm acil karın ağrıları cerrahi gerektirmez, bu nedenle karın ağrısını değerlendiren hekimin ciddi bilgi birikimi ve tecrübeye sahip olması gerekmektedir. Bu nedenle bu hastaların muayenesi ayırıcı tanıda önem arz eder. Karın ağrılı hastada fizik muayene gözle değerlendirme (inspeksiyon), dinleme (oskültasyon ve perküsyon), el ile muayene (palpasyon), rektal dijital muayene ve kadınlarda pelvik muayene bileşenlerinden oluşmalıdır. Tüm muayene basamakları önemli olup atlanmamalıdır. TANIYA YARDIMCI TESTLER VE TETKİKLER NELERDİR? Karın ağrısının nerede olduğu ve nasıl hissettirdiği dahil olmak üzere semptomlar hakkında sorular sorulup geçmiş tıbbi durum sorgulaması ve fizik muayene sonrasında karın ağrısının nedenini saptayabilmek için çeşitli testler yapılmalıdır. Bu testler öncelikle kan testleri ve idrar testlerini içerir. Görüntüleme olarak iç organların durumunu değerlendirmek amaçlı direkt grafi (röntgen), bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans (MR) görüntüleme genellikle acil karın ağrısı ile başvuran hastalarda tanı koymak için yeterlidir. AYIRICI TANI: “YANLIŞ OLANI BULMAK” Karın ağrısının pek çok farklı sebebi olabilir. Ağrının şiddetinin az olduğu durumlar genellikle gastrit veya gaz sancısı nedenlidir. Daha şiddetli olan akut/acil ağrı, karın bölgesindeki birden fazla organla ilgili sorunlardan kaynaklanabilir. Karındaki organlar sindirim (mide, karaciğer, safra kesesi, pankreas, ince ve kalın bağırsaklar), idrar (böbrekler ve mesane) veya üreme sistemlerinin (rahim, prostat, vajina) bir parçası olabilir. Bu nedenle ani ve şiddetli karın ağrısı geliştiğinde en yakın sağlık kurumuna başvurulmalıdır. Hasta hızlıca değerlendirilmeli ve gerekli tetkikler ile ayırıcı tanı yapılarak ağrının nedeni belirlenmeli ve acil tedavi ihtiyacına karar verilmelidir. Yetişkinlerde akut/acil karın ağrısının yaygın nedenleri şunlardır: Apandisit: Kalın bağırsağın başlangıç bölgesindeki ince-uzun bir kese olan apendiksin iltihaplanmasıyla oluşan klinik durumdur. Divertikülit: Bağırsak duvarında küçük keselerde gelişen bir enfeksiyondur. Yaşlılarda daha yaygın görülmekle birlikte genç hastalarda da görülebilir. Safra taşları ve Safra kesesi iltihabı (Kolesistit): Safra kesesi taşları vücudun yağı parçalamasına yardımcı olan safrayı depolayan, safra kesesi adı verilen bir organın içinde oluşan küçük taşlardır. Bu kesenin iltihaplanmasıyla “kolesistit” adı verilen klinik tablo oluşur. Apse: Karında içerisinde genellikle bağırsağa yakın bölgelerde apse oluşabilir. Genellikle ameliyat öyküsü olan hastalarda görülmekle birlikte, ameliyat olmayan hastalarda da gelişebilir. Böbrek taşları: Böbrek taşları, normalde idrarda bulunan tuzlar ve mineraller birikip sertleştiğinde oluşabilir. Böbrekten mesaneye idrar taşıyan tüpler olan üreterlerden geçerken ağrıya neden olabilirler. Bağırsak perforasyonu: Bağırsak duvarının herhangi bir sebeple (travma, tümör, tıbbi işlem, enfeksiyon vb.) delinmesiyle oluşur. Peptik ülser perforasyonu: Mide veya oniki parmak bağırsağının duvarının delinmesiyle oluşur. Pankreatit: Pankreasın iltihaplandığı zaman kullanılan terimdir. Yumurtalıkta kist rüptürü: Yumurtalıktaki kistler bazı kadınlarda oluşabilen keselerdir. Bu keseler bazen yırtılırlar ve karın ağrısına neden olurlar. Dış gebelik: Dış gebelik rahim dışında gelişen bir gebeliktir.